Na de tweede wereldoorlog begon men gebruik te maken van de kennis om raketten te bouwen om satellieten in de ruimte te brengen. Op 4 oktober 1957 brachten de Russen de Spoetnik in een baan om de aarde, hij zond gedurende 21 dagen een radiosignaal uit en plofte terug op de atmosfeer om te verbranden.
De eerste weersatelliet was Vanguard 2, die op 17 februari 1959 werd gelanceerd. Hij werd ontworpen om wolkendekking te meten, maar een slechte omwentelingsas verhinderde het verzamelen van veel nuttige gegevens.
De eerste succesvolle weersatelliet was Tiros 1, gelanceerd door NASA op 1 april 1960.
Meteosat-1 is de eerste geosynchrone weersatellieten van de Europese ruimtevaartorganisaties ESA en werd gelanceerd in 1977

Een weersatelliet is een type satelliet die hoofdzakelijk wordt gebruikt om het weer en/of het klimaat van de Aarde te controleren.
Er zijn twee hoofdtypen meteorologische satellieten: geostationaire en polair cirkelende satellieten.

  • Geostationaire baanGeostationaire of beter gezegd: geosynchrone weersatellieten met een inclinatie van nul ten opzichte van de evenaar, cirkelen om de Aarde boven de evenaar op hoogten van 35.786 kilometer. Dat doen ze net zo snel als de eronder roterende aarde (23uur en 56 minuten). Door deze beweging blijven zij stationair met betrekking tot de roterende Aarde en kunnen zo beelden van de volledige hemisfeer met hun visuele en infrarode sensoren onophoudelijk registreren of overbrengen. De nieuwsmedia gebruiken de geostationaire foto's in hun dagelijkse weerpresentatie als enige beelden. EUMETSAT, de Europese organisatie voor de exploitatie van weersatellieten heeft de geostationaire Meteosat in gebruik. Een groot voordeel van satellieten die zich in deze positie bevinden, is dat antennes op Aarde nooit moeten verplaatst worden aangezien geostationaire satellieten zich steeds aan hetzelfde punt aan de hemel bevinden.
  • Polair cirkelende weersatellieten (geosynchrone satellieten) omcirkelen de Aarde op hoogten van 720 tot 800 km in een ononderbroken vlucht van noord naar zuid grofweg van pool tot pool. De Verenigde Staten, China, India en Rusland hebben polair cirkelende meteorologische satellieten. Zie ook de nieuwe site van EUMETSAT

Meteosat.

De ESA (European Space Agency) is in 1975 ontstaan uit de European Space Research Organization (ESRO) en de European Launcher Development Organisation (ELDO). In 1986 wordt European Organisation for the Exploitation of Meteorological Satellites (EUMETSAT) opgericht. Het doel is observatie van het weer en het klimaat.
De Europese geostationaire weersatelliet van de eerste generatie, Meteosat-1 wordt als eerste van een reeks van 7 (1977-1997) gelanceerd. Ze bezorgen voornamelijk wolkfoto's bij dag en nacht, zichtbaar licht en infrarood. De diameter is 210cm met een gewicht van 282kg, de design van de zeven satellieten bleef practisch ongewijzigd.
Meteosat-10De Europese geostationaire weersatelliet van de tweede generatie, MSG (Meteosat Second Generation) Meteosat-8 wordt gelanceerd in 2002, Meteosat-9 in 2005 en Meteosat-10 op 10 juni 2012. Ze worden gelanceerd met Ariane raketten vanaf het Centre Spatial Guyanais (CSG) bij Kourou in Frans-Guyana en heben een minimum levensduur van 7 jaar.

Meteosat-10 gaat de taak overnemen van Meteosat-9, de huidige weersatelliet die ieder kwartier beelden van de atmosfeer boven Europa en Afrika levert. De Meteosat-waarnemingen zijn dagelijks te zien in de weerberichten op televisie en internet. Deze nieuwste satelliet is de derde van de in totaal vier Europese weersatellieten binnen het Meteosat Second Generation (MSG) programma. De nieuwe Europese weersatelliet wordt in een geostationaire baan op een vast punt boven de aarde geplaatst op 36000 km hoogte boven de Golf van Guinee. Doordat Meteosat-10 stil hangt ten opzichte van de aarde kan de satelliet 24 uur per dag Europa observeren. De nieuwe Meteosat, die werkzaam moet zijn tot 2020, waarborgt de continuïteit van de waarnemingen, nu de vorige Meteosats officieel over hun houdbaarheidsdatum gaan.  

Meteosat-10 heeft een hoogte van 3,8 meter, een breedte van 3,2 meter en weegt 2035 kilo. ESA heeft de satelliet ontwikkeld en gebouwd. EUMETSAT is eigenaar van de Meteosat satellieten en draagt zorg voor de operaties zoals controle van de satellieten, datacommunicatie en –processing.

MSG MeteosatDe eerste satelliet – Meteosat-8 – is in 2002 gelanceerd en fungeert nog steeds als reserveweersatelliet. Meteosat-9 blijft ook in werking. Als Meteosat-10 operationeel is, zal de voorganger gebruikt worden voor Rapid Scan Service, een service die niet om het kwartier maar iedere vijf minuten beelden van alleen Europa levert. De verwachting is dat de satellieten, die hun verwachte levensduur van vijf jaar al ruimschoots hebben overschreden, nog een aantal jaren meegaan.

Beelden van de eerste nieuwe generatie weersatellieten, Meteosat-8, worden sinds januari 2004 gebruikt voor weersverwachtingen en voor weer- en klimaatonderzoek. Satellietwaarnemingen hebben de betrouwbaarheid van de weersverwachtingen vergroot. Voor zwaar weer, zoals orkanen of hoosbuien, kan mede dankzij satellieten sneller worden gewaarschuwd.

Ondertussen werkt men aan de Europese geostationaire weersatelliet van de derde generatie MTG (Meteosat Third Generation) die waarnemingen tot 2030 moet waarborgen. Het worden zes satellieten waarvan de eerste gepland is voor 2020

Klikken op de afbeelding met de wolkfoto geeft een animatie van de laatste foto's genomen om de 15 min door Meteosat, of klik hier voor een vast beeld (UTC dus in de zomer + 2h).

Satellietfoto  Satellietfoto 

Andere weersatellieten zijn: GOES (USA) en MTSAT (Japan) 

GOES

Goes SXIGOES (Geostationary Operational Environmental Satellite) 12 - 13 - 14 & 15 zijn vier Amerikaanse weersatellieten van NAOO (National Oceanic and Atmospheric Administration) gelanceerd in 2001 - 2006 - 2009 & 2010. Ze hebben elk een SXI Solar X-Ray Imager, een telescoop voor X-stralen aan boord net als de SOHO ETI. Ze staan gemonteerd op de zonnepanelen samen met een ultraviolet- en een X-stralen sensor.

Ze worden ingezet voor het voorspellen van ruimteweer. De NASA heeft onlangs een weercentrum voor de ruimte opgezet. Zie onze nieuwspagina.

Ze staan gestationeerd op 60°W - 75°W - 105°W en 135°W in een geostationaire baan op 35.790 km boven de evenaar. Ze worden voornamelijk gebruikt voor meteorologische observatie boven het Amerikaans continent. Voornamelijk verticale temperatuur en vocht meting en observatie van de ozonlaag met een sounder.

GOES 15


MTSAT

MTSATDe japanese MTSAT (Multi-Functional Transport Satellite) zijn een reeks weersatelieten, centraal gestationeerd op 140°O (hoogte 35,800 km) en geven dekking voor Japan en Australië. Ze leveren beelden in vijf golflengten zichtbaar licht en vier in infrarood.
(Op afbeelding klikken geeft vergroting)

Beelden van de satelliet - Australië.

Beelden algemeen.